Pip, Lot, Đòn bẩy — giải thích dễ hiểu cho người mới

Nếu forex có một 'bảng chữ cái', thì đó là ba từ: pip, lot và đòn bẩy. Chưa hiểu ba khái niệm này thì mọi con số lời/lỗ trên màn hình đều là mù mờ. Bài này giải thích từng cái bằng ví dụ cụ thể, không dùng thuật ngữ rối rắm.

1. Pip — đơn vị đo biến động giá

Pip là đơn vị nhỏ nhất mà giá một cặp tiền thường thay đổi. Với đa số cặp tiền, pip là chữ số thập phân thứ tư. Ví dụ EUR/USD đi từ 1.0800 lên 1.0801 là tăng 1 pip.

• Cặp tiền thường (EUR/USD, GBP/USD): 1 pip = 0.0001.
• Cặp có đồng Yên (USD/JPY): 1 pip = 0.01 (vì giá hiển thị 2 số lẻ).
• Vàng (XAU/USD): quy ước pip khác nhau theo sàn — nhiều sàn tính 1 pip = 0.1, có sàn tính theo 0.01. Luôn kiểm tra với sàn của bạn.

2. Lot — khối lượng giao dịch

Lot là đơn vị đo khối lượng một lệnh. Khối lượng càng lớn thì mỗi pip càng đáng giá nhiều tiền. Có ba cỡ lot phổ biến:

• Lot chuẩn (Standard) = 100.000 đơn vị — mỗi pip thường ≈ 10 USD (cặp có USD đứng sau).
• Lot nhỏ (Mini) = 10.000 đơn vị = 0.1 lot — mỗi pip ≈ 1 USD.
• Lot siêu nhỏ (Micro) = 1.000 đơn vị = 0.01 lot — mỗi pip ≈ 0.1 USD.

Ví dụ: bạn mua 0.1 lot EUR/USD và giá đi đúng hướng 20 pip → bạn lời khoảng 20 × 1 = 20 USD. Cùng 20 pip đó nhưng vào 1 lot thì lời khoảng 200 USD. Cùng một biến động giá, khối lượng quyết định số tiền.

3. Đòn bẩy — vì sao vốn nhỏ vẫn giao dịch lớn

Đòn bẩy cho phép bạn kiểm soát một khối lượng lớn chỉ với số vốn nhỏ. Sàn 'cho mượn' phần còn lại. Đòn bẩy 1:100 nghĩa là mỗi 1 đồng vốn của bạn kiểm soát được 100 đồng giá trị giao dịch.

• Vốn $200, đòn bẩy 1:100 → có thể vào lệnh trị giá tới $20.000.
• Phần vốn bị 'khóa' để giữ lệnh gọi là margin (ký quỹ).
• Đòn bẩy càng cao, margin cần càng ít — nhưng rủi ro cháy tài khoản càng lớn.